İçeriğe geç

Çocuklarda tutarlı ebeveynlik konusunda anne babaların yaptığı 7 hata

Çocuklarda Tutarlı Ebeveynlik Konusunda Anne Babaların Yaptığı 7 Hata

Çocuk yetiştirirken tutarlı olmak aslında basit gibi görünür; kuralları koy, uygula ve sonuçlarını takip et… Fakat gerçek hayatta işler hiç de bu kadar düz gitmiyor, değil mi? Çoğu annenin, babanın aklında benzer sorular var: “Çocuğum neden söylediklerimi sürekli tekrarlatıyor?”, “Dün izin verdiğim bir şeye bugün neden karşı çıkıyorum?”, “Acaba yanlış mı yapıyorum?”

Samimi olalım: Her ebeveyn zaman zaman kararsızlıklar yaşayabilir. Fakat unutmayın ki çocuklar için güven duygusu, öncelikle belirli bir davranış ve tutarlılıkla oluşuyor. Ebeveynler olarak farkında olmadan yaptığımız bazı hatalar, çocuklarda kafa karışıklığına ve davranış problemlerine yol açabiliyor. Şimdi, gelin birlikte en yaygın 7 hatayı ve bunlara karşı neler yapılabileceğini detaylarıyla inceleyelim.

1. Kendi İçinde Tutarsız Davranmak

Bir gün kurallar, diğer gün serbestlik… Bugün yasak olan bir davranışın yarın hoş görülmesi… İşte bu noktada çocuklar, neyin gerçekten önemli olup olmadığını anlayamıyor.

Örneğin; çocuğunuza bir gün televizyonu kısıtlarken başka bir gün izin verirseniz, “Demek ki kurallar değişebiliyor” mesajını veriyorsunuz. Tutarlılık, çocuğunuzun ne zaman hangi davranışın doğru veya yanlış olacağını öngörmesini sağlar ve sınırları netleştirir.

2. Anne ve Babanın Birbirinden Farklı Davranması

Ebeveynler arasında kurallar ve yaklaşımlar farklıysa, çocuğun zihni karmakarışık olur. Mesela, annesi bir konuda kızarken babası göz yumuyorsa çocuk, kuralsızlığın bir yolunu bulur.

Birçok araştırma, anne-baba arasında tutarlılığın çocuklarda davranış sorunlarını azalttığını gösteriyor. Kararlarınızı birlikte belirlemeye ve uygulamaya çalışın.

3. Duygularla Hareket Etmek

Yorgunsunuz, streslisiniz ya da çok mutlusunuz… Bu duygusal iniş-çıkışlar, istemeden de olsa disiplin anlayışınızı etkileyebilir. Örneğin, bir gün sinirlenip katı kurallar koyup, ertesi gün vicdan yapıp esnek davranmak!

Duygusal farklılıklarınızı çocuklarınıza yansıtmamaya özen gösterin. Sınır belirlemek, duygulara göre değil; prensiplere göre yapılmalı.

4. Kuralları Açıkça ve Basitçe Anlatmamak

“Kural koydum, ama o anlamadı!” diyebilirsiniz. Oysa çocukların çoğu, kuralların neden konduğunu ve sonuçlarını tam olarak kavrayamayabilir.

Kuralları kısa, sade ve anlaşılır şekilde ifade edin. Ayrıca, neden ihtiyaç duyduğunuzu ona anlatın. Böylece uyum göstermeleri kolaylaşır.

5. Söz Verip Yerine Getirmemek

Bir çocuğa, “Eğer odanı toplarsan parka gideceğiz.” deyip, topladığında yoruldum diyerek parka götürmemek… İşte bu davranış, verilen sözlerin ve kuralların değersizleşmesine neden olur.

Çocuklar size güvendiği oranda kurallara uyarlar. Ne söylediyseniz, mutlaka arkasında durun.

6. Disiplin Uygulamasında Aşırıya Kaçmak veya Yetersiz Kalmak

Bazen fazla otoriter, bazen fazla gevşek davranmak… Her iki uç da çocuklarda olumsuz sonuçlar doğurur. Aşırı katı düzen içinde yetişenler kendine güvenmekte; çok serbest bırakılanlar ise sorumluluk almakta zorlanabilir.

İdeal olan, sevgiyle sınır koymak ve davranışlarının sonuçlarını mantıklı şekilde paylaşmaktır.

7. Kural ve Rutinde Sürekli Değişiklik Yapmak

Bir kuralı sürekli değiştirmek ya da rutinleri sık sık bozmak, çocukların güven duygusunu zedeler. Bu durumda çocuklar, hangi davranışın kabul edilir olduğunu kestiremeyebilir.

Rutinler ve kurallar çocukların hayata karşı daha hazırlıklı olmasını sağlar. Gereksiz değişikliklerden kaçının, istikrarlı olun.

Anahtar Hatalar ve Etkileri: Tablo ile Kısa Bakış

Yapılan Hata Çocuk Üzerindeki Etkisi Çözüm Önerisi
Kendi içinde tutarsız davranmak Güven duygusunda zedelenme Kuralları netleştirip, kararlı olmak
Ebeveynler arası tutarsızlık Kafa karışıklığı, davranış problemleri Kararları ortak belirlemek
Kural ve rutinleri sık değiştirmek Güvensizlik, belirsizlik İstikrarı korumak, değişimin nedenini açıklamak
Söz verip tutmamak Söylenenlere olan inancın azalması Sözlerinize sadık kalmak
Duygulara göre disiplin uygulamak Kendini güvensiz hissetmek Duyguları yatıştırıcı teknikler geliştirmek

Sonuç: Tutarlı Ebeveynlik Çocukların En Büyük Güvencesi

Çocuklarda güven ve sağlıklı gelişimin temeli, tutarlı ebeveynlikten geçiyor. Unutmayın; anne babalar olarak sizler kendi çocukluğunuzun ötesine geçmeye ve çocuklarınıza daha sağlıklı sınırlar sunmaya muktedirsiniz.

Her zaman mükemmel olamayacağınızı kabul edin, ancak yukarıdaki yedi tuzağa düşmemek için bilinçli bir çaba göstererek büyük ilerleme kaydedebilirsiniz. Çünkü mutlu çocuklar, güvenli sınırlar ve sevecen bir yaklaşımın birleşimiyle büyür. Siz de bunun farkında bir anne-baba olarak çocuğunuza paha biçilemez bir armağan vermiş olacaksınız.

Yazı konuları